Maison de Jeanne – Најстарата куќа во Франција
Во малото средновековно градче Sévérac-le-Château, во југозападна Франција, стои едноставна, но фасцинантна градба позната како Maison de Jeanne – „Куќата на Жан“.
Според анализата на дрвените греди, изградена е во 1478 година, пред повеќе од пет и пол века!
Она што ја прави посебна е нејзиниот необичен облик:
– приземјето е многу тесно,
– а горните спратови се пошироки, затоа што во тоа време даноците се пресметувале според површината на приземјето.
Па луѓето, како што знаат и умеат, го „надитриле“ системот со спратови што висат над улицата.
Денес оваа куќа е туристичка атракција, цела Франција се гордее со неа, а секое лето илјадници туристи доаѓаат да ја видат.
А во Скопска Црна Гора и воедно низ цела Македонија тоа е секојдневие!
Во Скопска Црна Гора, по селата од Бањани до Кучевиште, стојат десетици куќи постари од 200-300 години, градени со кал, камен и дрво.
Куќи кои ја носат душата на времето, ниски врати, дебели ѕидови, дрвени чардаци, комори и прозорчиња со железни решетки.
Тоа што во Франција е музеј, кај нас сè уште живее во секојдневието — само што го гледаме, а не го забележуваме.
Токму овие куќи можат да станат срцето на етно-туризмот, каде секој гостин би доживеал време без бучава, без бетон, со вкус на старо лепче и мирис на дрво.
Ова е фотографија од селото Чучер која е направена во 1920 година!
Во минатото, старите македонски куќи, особено во регионот на Скопска Црна Гора, но и низ целата земја, биле градени со природни материјали: камен, дрво, кал и вар. Долниот спрат обично бил изграден од масивен камен, со дебели ѕидови што ја задржувале свежината во лето и топлината во зима. Таму се чувала стоката, житото, виното и алатите; тоа бил делот што служел како магацин и засолниште.
На горниот спрат, кој најчесто бил изработен од дрво и чатма (мешавина од гранки, слама и кал), живееле луѓето. Тука имало одаја со огниште, дрвен таван со рачно врежани греди, ниски прозорци и чардак (балкон) од кој се гледала целата околина.
Овие куќи не биле само градби, биле органски дел од природата и од начинот на живот: создадени без бетон, без железо, но со мудрост и мера. Денес, тие претставуваат живи споменици на народната архитектура, сведоштво за време кога домот се градеше со раце, но и со срце.
Во селото Чучер, сè почесто се снимаат стари македонски приказни и народни легенди токму во вакви автентични камени и дрвени куќи. Тие домови, со својата природна патина, дрвени греди и бел варосан ѕид, создаваат вистинска сцена за филмови и видеа што ја оживуваат традицијата. Во нив сè уште се чувствува духот на старото време, она што во Франција е музеј, кај нас е жива сцена на македонската душа.
Време е за нов поглед на старото
Наместо да ги рушиме старите домови, да ги обновиме со љубов.
Да создадеме етно-куќи и мали семејни гостилници што ќе ја раскажуваат нашата приказна, исто како што Maison de Jeanne ја раскажува француската.
Етно-туризмот не е само бизнис, тоа е начин да ја зачуваме меморијата на едно време,
и да ѝ дадеме нов живот во иднината.
Maison de Jeanne е доказ дека една куќа може да стане симбол.
Нашите куќи во Скопска Црна Гора го имаат истиот потенцијал, само треба да ги видиме со истите очи со кои туристите ја гледаат Франција.
